Festina lente

Een heel oud motto: ‘haast u langzaam’. In deze bizarre tijden zijn velen noodgedwongen bezig te onthaasten; zij kijken tegen een allesbehalve overvolle agenda aan. Er komt volop tijd vrij voor … ja, wat? Gelukkig hoeven schakers hoeven zich niet te vervelen…
Deze week drie opgaven van uiteenlopende aard; niet al te moeilijk, denk ik zo. Oplossingen krijgt u volgende week, 13 april.

Opgave 6: Wit speelt en wint.

Opgave 7: Zwart aan zet wint.

Opgave 8. Reconstrueer een partij waarin zwart op de vierde zet mat geeft door middel van een aftrekschaak.

De oplossingen van de opgaven van vorige week (30 maart)

Opgave 3. Wit wint als volgt. 1. f3+  Kh4  2. Ta4!  Txa4+  3. Kb5! 
De toren gaat verloren en wit houdt een gewonnen eindspel over.

Opgave 4
Wit komt niet verder dan remise, mits zwart de beste zetten doet.
1. axb7  Te6+!  2. Kxe6  (op Kd5 volgt Te8.)
2. . . . . .  Kc6!
3. b8D of T  en pat
3. b8L en remise, want hij heeft nu twee zwartveldige lopers
3. b8P Kb7! remise

Opgave 5
Pogingen om met 1. a4 of 1. h4 te openen lopen op niets uit, omdat de toren dan nog drie zetten nodig heeft om naar e5 te gaan.
1. a3 e5  2. Pc3!  Lxa3  3. Pe4  Lf8  4. Ta5  Ke7  5. Txe5# (Of: 1. Pc3  e5  2. a3 enz.)

Robert Hempelman

Valse lente

Muzieksymbolen – Alt-codes – Pianoles in Den Haag

Het is lente, maar niet helemaal.
Valse lente. Zo noemt men in Frankrijk de Engelse wals. De elegantie en de timing van een wals (de dans, niet de stalen cilinder) is nodig om de onderstaande opgaven op te lossen.
Moeilijk? Uw inzet en geduld worden vorstelijk beloond als u de oplossingen vindt. Veel plezier!
De oplossingen volgen op 6 april.

Opgave 3: Wit speelt en wint

  Opgave 3 • Wit speelt en wint.

Opgave 4: Kan wit aan zet winnen?

Opgave 5 • Twee beginnende schakers nemen plaats achter het bord. Wit wint de partij met 5. Txe5 mat. Wat waren de eerste vier zetten? Uiteraard zijn alleen reglementaire zetten toegestaan.

De oplossingen van de opgaven van vorige week (23 maart).

Opgave 1. Wit wint als volgt.

  1. Tb8            Dd5+
  2. Kb2!          Zwart heeft geen schaakzetten meer.
    . . . . .         Dxf7 (Of: … Kxb8 3. f8D en 4. Pb3 en wint)
  3. Tb7+         Ka8
  4. Pc6!!         Zowel de toren als het paard is en prise.
    . . . . .         Kxb7 Er dreigde mat.
  5. Pd8+          Een vernietigend familieschaak tot besluit.

Opgave 2. Zwart wint als volgt.

  1. . . . . .           h5+
  2. Kxh5          Dg2!
  3. Tf4              De keuze is beperkt: op 3. Te3 volgt Df2; op 3. Tdd3 volgt g6+ en mat.
    . . . . . .           De2! Wit gaf op; op 4. Tg4 volgt De8+.

Robert Hempelman

Een stille lente

In deze dagen waarin goed nieuws schaars is, doet het mij des te meer plezier u te kunnen laten weten dat het lang verwachte nieuwe Notatieboekje af is. De partijfragmenten, tweezetten, eindspelstudies zijn gekozen, de citaten vertaald, de gedichten gedicht, de diagrammen gecontroleerd, het omslag ontworpen…

De bedoeling was – en is –  het boekje tijdens de Algemene Ledenvergadering aan u te presenteren. Zoals u weet is de ALV uitgesteld in verband met de extreme situatie waarin wij ons bevinden, maar ik hoop u daar allemaal te kunnen begroeten.

Hieronder bied ik u, bij wijze van voorproefje, een eindspelstudie en een partijfragment aan. Ik daag u graag uit deze opgaven zonder hulp van uw digitale assistent op te lossen (zo lastig zijn ze nu ook weer niet).

De oplossingen volgen op 30 maart.

Veel plezier!

Robert Hempelman

Troitzky, 1901. Wit speelt en wint.
Zwart begint en wint (Grünfeld – Kortsjnoi, 1983)

KNSB 6G, 7 maart 2020, De Kentering 2 – Nuenen 1 3,5-4,5

Ofschoon ook deze tegenstanders, ondanks het ontbreken van een aantal vaste krachten aan onze kant, op papier zwakker waren dan wij (gemiddelde elo-rating 1640 versus 1520) kwam de overwinning ons ook nu weer niet aanwaaien.
We begonnen al met een 1-0 achterstand omdat we de nog zieke Jan (bord 4) voor ieders bestwil, en op advies van het RIVM ivm het Corona-virus, thuis gelaten hadden. Spoedig was het zelfs al 2-0, en even later 2,5-0,5 voor de Kentering. Het zou toch niet …

BORD 5: Robert Hempelman – Marc Smits
Gezeten achter mijn geliefde witte stukken op het bord, zag ik hoe mijn tegenstander, beoogd vierde-bordspeler, achter de zwarte strijdkrachten plaatsnam. Nadat we het handenschudden achterwege hadden gelaten, verscheen na enkele zetten op het bord het Olifantengambiet (zoals mijn tegenstander mij na de treurige afloop liet weten).
1. e4  e5 2. Pf3  d5?! 3. exd5  e4 4. De2  Le7 5. Dxe4  Pf6 6. Da4+  Ld7 7. Db3  0-0 8. Dxb7  Te8. Hier heb ik heel lang nagedacht over 9. Dxa8, maar ik was bang dat de dame nooit meer uit de hoek weg zou kunnen komen en daarom speelde ik het onnodig veilige 9. Le2. Stockfish is het – alweer! – niet met mij eens: die toren slaan was toch de beste zet.
Let wel: wit staat nu drie pionnen voor, maar heeft een achterstand in ontwikkeling. Om een treurig verhaal zo kort mogelijk te houden, wit kreeg de verdediging niet bijtijds op orde en gaf na 19 zetten op, na virtueel handenschudden.

BORD 1: Léon Driessen – Luigi de Mas
Na 1. e4 e5, 2. Lc4 dacht mijn tegenstander zeker 10 minuten na alvorens 2. … Le7!? te spelen. Achteraf verdenk ik hem er van deze zet opzettelijk te hebben gespeeld om mij uit mijn tent te lokken. Uiteraard ga ik met de dame via veld h5 op jacht naar de pion op e5. Ik kom een pion voor te staan. Maar een lang verhaal kort houdend, zwart ontwikkelde en ontwikkelde en ontwikkelde en ik moest steeds mijn dame in veiligheid brengen – dus ik kon niet ontwikkelen. Na vele zetten had ik mijn verdediging op orde en zag ik een mogelijkheid om mijn loper op c1 en toren op a1 eindelijk in het spel te betrekken. Ik had echter een geniepig schaakje over het hoofd gezien. Mijn pion voorsprong veranderde in een pion achterstand. Zwart stond beter, maar bood toch remise aan hetwelk ik met twee handen aangreep. Desgevraagd gaf mijn tegenstander aan dat hij remise had aangeboden omdat het eindspel zijn zwakke punt was …

BORD 3: Hans Reusink – Ton Wouters
Van de vijf openingszetten had Zwart er drie met de dame gedaan en Wit drie stukken ontwikkeld. Door deze ontwikkelingsvoorsprong kon ik rustig opbouwen en de druk op de zwarte koningsstelling gestadig opvoeren. Na 23 zetten keken dame, toren, loper en paard alle richting vijandelijke koning. Mijn tegenstander dacht zo’n half uur na en gaf met nog maar 4 minuten op de klok, voor 17 zetten, op. Enigszins voorbarig, want Wit stond weliswaar veel beter, maar had nog iets te bewijzen.
Interessanter is wat ik miste. Zie diagram na de 17e zet van Zwart.

Wit kan mat geven op h7 ware het niet dat zwarts paard op f6 dit verhindert. Dit paard moet dus weg. Het eenvoudigst is 18.Pg4 en Zwart verliest in alle varianten een stuk wil hij mat voorkomen. Zo had ik het ook bedacht, toen ik 17.De4-h4 speelde. Desondanks speelde ik 18.Lf4? om te vervolgen met Lg5. Waarom? Geen idee!

Zwart heeft zojuist 21…h7-h5 gespeeld, de enige zet (21…Pf6? 22.Lxf6 h5 23.Dxh5 gxh5 24.Tg3#). Hier speelde ik 22.Lxe7 en na Dxe7 23.Dg3 werd de slotstelling bereikt waarna Zwart opgaf. De volgende voor de hand liggende combinatie zag ik over het hoofd: 22.Lxg6 fxg6 (22…Lxg5 23.Dxh5 Kg7 24.Lxf7 Pf4 25.Dh7+) 23.Pxg6 Lxg5 24.Dxh5. Waarschijnlijk ben ik na mijn echec in de vorige ronde iets behoudender geworden… Edoch, 1-0.

BORD 7: John Vonk – Roel Jongenelen
Mijn partij op bord 7 had een wisselend verloop. We speelden de Tarraschvariant van het Frans (met Pd2). Ik ging er van uit dat mijn tegenstander dat niet kende, maar dat viel tegen. Tot de 14e zet (toen wist ik het al niet meer) ging hij de fout in door lang te rocheren, hetgeen niet gebruikelijk is. Ik kon toen op de damevleugel gaan aanvallen, terwijl hij zijn best deed op de koningsvleugel. Na de 19e zet van zwart was dit de stelling:

21. b4 Beter was volgens Stockfish11 trouwens 21. f4 Da5 22. Pf3 Thf6 23. Kg2. 21. … b5 (Zwart dacht de vleugel te kunnen afsluiten; Db6 was veel beter) 22. Lxb5 axb5 23. Uxb5 Lf4 24. Pxc7 Lxe3 25. fxe3 Txf1+ 26. Kxf1 Tf6+ 27. Ke1 Kb7 (zwart had een ‘slim’ plan) 28. Pb5 Pb4 dreigt Pd3+ 29. Pd6+ Kb8 30. axb4 en toen was het allemaal niet zo moeilijk meer Tf8 31. b5 g6 32. b6 Td8 33. Pgf7 Tf8 34. Pe5 Lc8 35. Pc6+ en mat. 1-0

BORD 2: Dick van Leeuwen – Joop Bongers
De eerste 15 zetten van wit waren bij mij goed bekend. Ik speel al jaren bij Helena Schaak op internet mijn partijtjes en heel toevallig had ik deze opening ook al op het bord gehad. Dus gelukkig voor mij wist ik hoe ik e.e.a. kan tegenspelen met zwart! Een compliment voor de witspeler die de eerste 15 zetten ook blijkbaar kende. Maar dan komt het moment dat je zelf op zoek moet gaan naar de beste zetten c.q. voortgang in dit soort stellingen.
Wit probeerde over de open h-lijn een aanval in te zetten en dikwijls moet zwart dit beantwoorden met een tegenactie in het centrum! Wit had inmiddels de dame naar h4 gespeeld met de bedoeling de toren naar h3 en het paard naar g5 en een aanval in te zetten op h7 van zwart. Dus toch maar het paard op f3 afruilen en veld h3 blokken. En na 20 zetten ging ook de dame weer terug naar de 1e rij omdat zwart het centrum had bloot gelegd.
Op zet 26 deed wit niet de beste zet welke direct werd afgestraft door zwart,  4 zetten later gaf wit dan ook op!

BORD 6: Paul Willemen – Rogier Hempelman
Rogier wist zich goed staande te houden na 1. c4, een opening waar hij niet erg vertrouwd mee is. Zwart heeft zojuist 26. … Tb8-f8 gespeeld. De zwarte dame heeft weinig bewegingsvrijheid en wit probeert haar dan ook in te sluiten.

Er volgde 27. h4  Pxh4 Gedwongen, maar ook sterk, want de witte koning staat er zo goed als alleen voor. 28. gxh4  Dxh4+ Zwart heeft al twee pionnen materiële compensatie, plus een aanval. Je zou kunnen zeggen dat wit zelf het paard van Troje via h4 heeft binnengehaald. 29. Kg1  Dg5+ 30. Kh1  Tg6 Dreigt Dh4#. 31. Dxg6 Gedwongen. Zwart heeft een dame en twee pionnen tegen een toren en loper. De rest is techniek (en goede zetten doen). Na 42 zetten hield wit het voor gezien: 0 – 1.

BORD 8: Peter Zijderveld – Peter Paul Geluk
Deze keer met zwart de afruilvariant van het frans. Het ging in een erg strategische partij een zet of 30 gelijk op. Toen was ik even een zet te passief en kon mijn tegenstander snel druk zetten op mijn achtergebleven e-pion. Dit gaf de mogelijkheid om met een ruil mijn pionnenstelling open te breken waarna hij het uiteindelijk kon afmaken na 41 zetten. Gelukkig was de ontmoeting toen al in ons voordeel beslist.

KNSB 6G, 1 FEBRUARI 2020, Nuenen 1 – De VuGHTSE TOREN 2 6-2

Een moeizame overwinning! Ofschoon onze tegenstanders op papier veel zwakker waren dan wij (gemiddelde elo-rating 1683 versus 1311) ging het na een 3-0 voorsprong bepaald niet meer van een leien dakje. Bij de 5 resterende partijen bleef het lange tijd onduidelijk wie er zou zegevieren. Zeker na de tussenstand van 4-2 was de spanning te snijden.

BORD 6: Rogier Hempelman – Jos Stehmann
Aan bord 6 toverden de spelers de Taimanov-variant van het Siciliaans op het bord. Op de zevende zet ruilde zwart vrijwillig zijn zwartveldige loper tegen het witte paard op c3. Enkele zetten later pende Rogier het zwarte paard op f6 en zijn pion op e5 was meer dan marsbereid om de penning te gelde te maken. Zwart zag het aanstaande stukverlies over het hoofd en zag zijn paardenkrachten onmiddellijk gehalveerd. Met nu een pion op f6 legde Rogier het erop aan de witte dame naar h6 te dirigeren, om zo het ondekbare mat op g7 te bewerkstelligen.

BORD 7: Frank Donders – Ed Vrees
Het was tegen mijn sympathieke tegenstander Frank Donders op bord 6 nooit een echte partij. Na 3 zetten deed hij mindere zetten om vervolgens bij zet 8 indirect een volle loper weg te geven. Ook daarna bleef hij structureel materiaal weggeven. Het ratingverschil was dan ook wel erg groot (ik 1630, hij 1065). Een gemakkelijke overwinning deze keer.

BORD 2: Léon Driessen – Jacques van de Vall
Het werd me al snel duidelijk dat mijn tegenstander even veel kennis had van de opening als ikzelf. Zoals gebruikelijk schoof ik de stukken niet naar de juiste posities, en mijn tegenstander ontregelde mijn plannen ook nog door het afruilen van enkele lichte stukken. Op de 16e zet maakte hij een foutje en kwam ik – eigenlijk – gewonnen te staan. Helaas gaf ik al het voordeel weer uit handen, ofschoon mijn aanval op de zwarte koning bleef doorgaan. Toen zwart op zet 30 weer een foutje beging zag hij – terecht – in dat verder spelen geen zin meer had en gaf op.

BORD 8: Peter Paul Geluk – Bouwe den Ouden
Op bord 8 speelde ik met wit mijn gebruikelijke d4 opening. Mijn tegenstander ging voor een gevaarlijk uitziende aanval op de damevleugel met dame, paard en loper maar in feite gaf het mij een grote ontwikkelingsvoorsprong. Helaas speelde ik het niet doortastend genoeg waardoor diens verdediging standhield. Uiteindelijk na 28 zetten remise overeengekomen in een bijna symmetrische stelling. Met 3,5-0,5 had ik vertrouwen in de einduitslag.

BORD 3: Ton van Roon – Joop Bongers
Ik had 200 elopunten meer dan mijn tegenstander Ton van Roon, maar gemakkelijk ging het niet! Op de 6e zet maakte ik al een blunder en moest een pion en een kwaliteit inleveren. Gelukkig beging Ton eenzelfde fout, om mat in 2 te voorkomen werd hij gedwongen z’n toren te ruilen tegen mijn loper. Vanaf de 15e zet was mijn stelling beter en ik kon m’n stukken beter ontwikkelen dan wit. Op de 20e zet werd ik volledig verrast (lees: dus opnieuw een zet gemist) door een krachtige paardzet. Een tussenschaakje met de dame en wederom een ruil van m’n toren tegen een loper bracht me toch in gewonnen stelling. Dacht ik. Het plan was om een wit stuk te winnen maar het was niet 100% doorgerekend. Doordat wit zich knap verdedigde en de beste zetten bleef spelen kwam er geen voordeel voor zwart. Uiteindelijk moest ik berusten in eeuwig schaak… Al met al een slecht gespeelde partij van mijn kant!!

BORD 5: Ren Vleer – Hans Reusink

Dit is het systeem dat mij fataal werd. De pijl wijst naar de medeplichtige van mijn noodlot. Het boek maakt nota bene deel uit van mijn schaakbibliotheek, maar nooit bestudeerd, omdat ik het saai vind. Daar betaalde ik nu een hoge prijs voor, want na veertien zetten stond ik al drie (3!) pionnen achter. Een unieke ervaring in mijn schaakcarrière die mij als prille septuagenarian deed verzinken in gedachten. Het werd nu hoog tijd om te gaan schaken! En aldus geschiedde. Na zestien zetten stond ik nog ‘maar’ twee pionnen achter en na twintig zetten nog slechts één. Een heuse comeback dus.
Zie diagram: Wit heeft zojuist 31.Kf1-e2 gespeeld waarna ik de stelling gelijk achtte. Het siliconen orakel was het met mij eens.

Wits toren op b6 doet niet mee. Dat werd ook van mijn toren op h5 gezegd, maar deze heeft wel degelijk een functie: het bewaken van de 5e rij ter voorkoming van b5.
Ik speelde hier 31…Tf6 waarna ik minder stond. Bij de analyse, met dank aan Joop Bongers (zie commentaar bij volgende diagram), zag ik direct dat ik hier 31…Lxe4! had gemist. Er kan volgen: 32.Txg6 (fxe4? Txb6 -+) Lxg6 met pionwinst.
Een vergelijkbare wending zat later nog steeds in de stelling, en als ik deze had gezien, had ik er minimaal remise uitgesleept. Lees verder en huiver!

Zwart heeft zojuist 33…f5 gespeeld waarna Wit met 34.b5 zijn gewenste zet uitvoerde. Hier speelde ik 34…axb5? en kon enkele zetten later opgeven.
Na afloop wees Joop mij op 34…Lxb5! waarna Zwart zich weet te redden. Twee mogelijke varianten:
35.Txe6 Lxc4+ 36.Ke3 Lxe6 (=).
35.Txb7 Lxc4+ 36. Ke3 fxe4 (+=).

BORD 1: Sije Zeldenrust – Daniël Torn
Ik speelde met zwart tegen de 1 Pc3 Van Geet opening. Na 1 .. d5 2 e4 d4 3 Pe2 komt het paard daarna aanvallend op g3 terecht. Deze opening had ik al lang niet bekeken en moest dus fantasievol de zetten vinden. Wit was echter wel in zijn element en 27 zetten ging het gelijk op, terwijl achteraf bleek dat zijn Elo 300 punten lager ligt. De computer geeft in de analyse aan dat wit met 29 Pg5!! een succesvol kwaliteitsoffer kan doen. Deze zet hadden we na de partij besproken, maar zagen allebei het nut er niet van in. Met 34 Dxd4 slaat wit mijn pion, die een vergiftigde pion blijkt te zijn; zwart krijgt opeens 3 aanvallende stukken op de witte koning gericht. 36 Dxf4 is een schijn dameoffer; de dame slaan leidt tot mat. Met 40 Lxa3 wordt een belangrijke witte pion opgeruimd, waarna zwart de verste vrijpion heeft; oppassen dus voor wit. Ik kom echter in tijdnood en zie wel de aanvallende zetten, maar let niet goed op de verdediging. Wederom ziet de schaakengine een vernuftig pionoffer dat leidt tot eeuwig schaak. Weer door beiden niet gezien! Dan lopen de zwarte pionnen op de damevleugel snel naar het promotieveld. Het witte hobbelpaard kan dit niet verhinderen en wit geeft op.

BORD 4: Koos Rademaker – Alex Lalihatu
In het begin ging het gelijk op. Ik werd wel in de verdediging gedrukt. Op een gegeven moment wist ik door een fout van de tegenstander via een paardvork een kwaliteit te winnen. Mijn stelling was echter niet gemakkelijk actief te maken, vooral niet op de damevleugel, terwijl de tegenstander veel ruimte had om een gevaarlijke koningsaanval in te zetten. Via een paardoffer kwam mijn koning gevaarlijk te staan. Door nauwkeurig te verdedigen kon ik de koning net genoeg bescherming bieden. Hierna kreeg ik door een kwaliteit terug te geven wat meer ruimte. De tegenstander ondernam nog een laatste aanvalspoging, die echter goed verdedigd kon worden. Daarna gaf hij op.

de halve finale

De halve finale voor het bekertoernooi is vastgesteld:
Jan – Hans K
Daniël – Anton

Deze wedstrijden moeten uiterlijk 16 maart gespeeld zijn.
Degenen die niet in bovenstaand schema staan zullen een week tevoren ingedeeld worden.

Denksportenmiddag 2020

AAN ALLE BELANGSTELLENDEN VOOR DE DENKSPORTENMIDDAG

Voor het komend schaakseizoen  (2020)  zijn onderstaande datums beschikbaar:

17  en  31  januari
14  en  21  februari
13  en  20  maart
10  en  17  april

Plaats:
Steunpunt De Goudvink, Goudvinkhof 12A, 5672 EM Nuenen, Telefoon: 040-2839204

Tijd:
Aanvang: 13.30 uur en afsluiten om 16.30 uur

Algemeen:
Iedereen is welkom!!
Verplichting tot 1 consumptie en geen verplichting tot lidmaatschap.
Consumptieprijzen zoals op de consumptielijst van SV Nuenen vermeld .
Er gelden dezelfde huisregels zoals vermeld in ons infoboekje .
Alle gebruikte schaakstukken moeten weer terug in de kast en er moet worden afgesloten

ALS JULLIE NOG MENSEN KENNEN DIE OOK GEÏNTERESSEERD ZIJN IN DEZE MIDDAG, NODIG DEZE DAN UIT !!!!!

Meet and Greet met topschaker Anish Giri in Eindhoven

Schaakliefhebbers kunnen op dinsdag 7 januari in Eindhoven de beste schaker van ons land ontmoeten. Dan komt grootmeester Anish Giri naar Eetcafé De Verlenging in het Philips Stadion in Eindhoven. Giri is de nummer drie van de wereld en bereidt zich momenteel voor op de 82e editie van het Tata Steel Chess Tournament, dat op 10 januaribegint. Giri wordt op 7 januarivergezeld door grootmeester Jorden van Foreest, de tweede Nederlander in de Tata Steel Masters dit jaar. Ook schaakexpert Hans Böhm en toernooidirecteur Jeroen van den Berg zijn van de partij. Schaakliefhebbers kunnen tijdens de Meet and Greet ook achter het bord plaatsnemen om een partij te spelen tegen Giri, Van Foreest of Böhm. Het evenement is voor iedereen vrij toegankelijk en vindt plaats van 10.30 uur tot 12.30 uur. Eetcafé De Verlenging bevindt zich aan de Frederiklaan 10A, 5616 NH  EindhovenOp donderdag 16 januari spelen de Tata Steel Masters in het Philips Stadion hun 5e ronde van het Tata Steel Chess Tournament.

De 82e editie van het Tata Steel Chess Tournament vindt plaats in Wijk aan Zee van 10 tot en met 26 januari 2020. Alle speeldagen (ook die in Eindhoven) zijn gratis toegankelijk voor belangstellenden en zijn ook online live te volgen.

Informatie over het Tata Steel Chess Tournament is te vinden op www.tatasteelchess.com.

De site van schaakminnend Nuenen